حسين مير حيدر
97
معارف گياهى ( فارسى )
عمارلو ( بين كبوترچاى و زردچين ) و در گرگان در بندر گز ، مازندران و . . . مىرويد . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در گياه ماميران كبير آلكالوئيدهاى كليدونين « 1 » يا شليدونين و كلريترين « 2 » ، پروتوپين « 3 » ، هوموكليدونين « 4 » ، آليكرىتوپين « 5 » ، هربرين « 6 » و اسپارتئين « 7 » وجود دارد [ كاريونه و كيمورا ] . طبق بررسىهاى Bandrup معلوم شده است كه سميت گياه بهطور عمده مربوط به وجود آلكالوئيد شلريترين ( كلريترين ) است كه موجب فلج و تشنج ماهيچهها مىشود . كليدونين و هوموكليدونين عملى شبيه به مرفين دارند و پروتوپين موجب بالا رفتن فشار خون و به دنبال آن كاهش فشار خون توأم با صدماتى به قلب و به مراكز اعصاب كنترل عضلات جدار رگهاى خونى ( وازوموتور ) مىباشد . يك آلكالوئيد ديگرى كه در بالا ذكر نشد آلكالوئيد سانگينارين « 8 » است كه عامل تحريك حركات دودى رودهها و ازدياد ترشح بزاق است . مطالعات جديدى كه از Leclerc و ديگران در تأثير گياهدرمانى در مورد فشار خون شريانى منتشر شده ، خواص ماميران كبير را در مورد تمام ناراحتىهايى كه علامت آنها اسپاسم در ماهيچههاى نرم « 9 » مىباشد نشان مىدهد [ M . P . E . SE . A . ] . در گياه يك مادهء رنگى به نام كليدوكسانتين « 10 » و املاح فسفاتهاى كلسيم و منيزيوم و آمونيوم مشخص شده است . خواص - كاربرد در كره از شاخه و برگهاى ماميران كبير براى معالجهء سرطان معده استفاده مىشود
--> ( 1 ) . Chelidonine ( 2 ) . Cheleritrine ( 3 ) . Protopine ( 4 ) . Hemochelidonine ( 5 ) . Allycritopine ( 6 ) . Herberine ( 7 ) . Sparteine ( 8 ) . Sanguinarine ( 9 ) . Smooth muscle ( 10 ) . Chelidoxanthine